Living with shadows: learning to care for rejected parents

Voor een vervreemde ouder kan het leven aanvoelen als een grote schaduw, tenminste als deze dit toelaat. De schaduwkant van de zwart-wit splitsing in de geest van het kind creëert namelijk 1 ouder die als heel goed wordt aangevoeld en aan de andere kant 1 ouder die als heel slecht wordt aangevoeld door het kind. Voor het kind echter, voelt deze splitsing aan als volledig echt en bovenal normaal.

Wanneer onwetende professionals deze gespleten gemoedstoestand bij een kind tegenkomen, herkennen ze deze niet. Hun handelen versterkt juist de ongezonde splitsing, en men gaat op zoek naar bewijs om de ongezonde manier van denken van het kind te ondersteunen. Men kijkt kritisch naar de vervreemde ouder en erger nog, men sluit zich, vaak onbewust aan bij de ouder die de oorzaak is van de gespleten gemoedstoestand van het kind.

Deze gespleten gemoedstoestand van het kind geeft juist aan dat er tijdens het transitieproces dat bij de scheiding hoort het een en ander heel erg mis is gegaan. Kinderen van ouders die de overgang hebben gemaakt van een volledig gezin voor de scheiding, naar twee apart woonsituaties waarin beide ouders toegewijde ouders voor het kind blijven, vertonen geen afwijzende houding naar 1 van de ouders. Kinderen van ouders die het niet lukt deze overgang te maken, vanwege problemen die zich hebben voorgedaan tijdens deze overgang, vertonen deze afwijzende houding wel. De belangrijkste vragen voor professionals die een gespleten gemoedstoestand bij het kind tegenkomen zijn:

  1. Wanneer (kwam het kind in de gespleten gemoedstoestand terecht)
  2. Hoe ( heeft het kind deze gemoedstoestand bereikt)
  3. Wie (is de oorzaak van de splitsing)

Dit zijn de enige 3 simpele vragen die nodig zijn om het onderzoek te starten en om de afgewezen ouder uit de schaduw te halen en in het licht te plaatsen van hun rechtmatige plek als ouder van hun kind.

Helaas is dit een ongewone ervaring voor ouders die afgewezen worden, zij hebben vaak te maken met achterdocht en de veronderstelling dat het kind een reden zal hebben voor de afwijzing. Wat de meeste professionals die vervreemde kinderen ontmoeten niet begrijpen, is dat juist hun vervolgstappen positief of negatief kunnen bijdragen. Dat is de reden waarom mensen zonder training (Raad voor de Kinderbescherming, rechtbankfunctionarissen en maatschappelijk werkers) niet met vervreemde kinderen om mogen gaan.

De vervreemding – afwijzing van 1 ouder – is het afweermechanisme bij het kind dat wordt geactiveerd als er druk op hen wordt uitgeoefend tijdens het transitieproces na scheiding. Het is een daad van zelfbescherming die wordt geactiveerd op het moment dat het kantelpunt wordt bereikt; het kind gaat over tot het verdelen van zijn gevoelens in of helemaal goed, of helemaal fout; als een afweermechanisme.

Als het afweermechanisme eenmaal is geactiveerd kan het kind niet meer simpelweg afstand doen van het splitsen van de wereld in helemaal goed en helemaal slecht. Pogingen om een kind hiertoe aan te zetten maken het alleen maar erger. In de wereld waarin de meeste gerechtsmedewerkers werken, is de stem (in plaats van het welzijn) van het kind van het allergrootste belang en in een omgeving waarin vrouwen en kinderen altijd moeten worden geloofd (de huidige situatie binnen het Nederlands familierecht) wordt de stem van het kind bijna altijd als waarheid beschouwd.

Dat is de reden waarom onwetende professionals , die een kind in deze situatie tegenkomen, onbewust worden meegetrokken in de afstemming met de ouder die de vervreemding veroorzaakt. Als het kind de waarheid spreekt volgt hierop logischerwijs dat de ouder die zij verafgoden dit ook doet. Blijft alleen de afgewezen ouder over die onderzocht moet worden op de ‘verborgen’ redenen waarom deze door het kind wordt afgewezen.

Daarom is een eenduidige training om te begrijpen hoe vervreemde kinderen zich gedragen zo belangrijk. En daarom zou het iedereen die niet over deze capaciteit beschikt – en het bewijs om deze capaciteit aan te tonen – verboden moeten worden om met deze kinderen te werken.

De reactie van vervreemding is besmettelijk. De situatie kan gemakkelijk escaleren d.m.v. wilde beschuldigingen, als er niet op een counter-intuïtieve manier met het kind gewerkt wordt die gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek van specialisten. Onwetende professionals die vervreemde kinderen tegenkomen en ervan uitgaan dat de stem van het kind authentiek is, lopen de grote kans het gezin in een diepe crisis te duwen. Al vele jaren is dit de standaard procedure in Nederland en heeft het generaties kinderen achtergelaten zonder een geliefde ouder en met de last dat ze de ‘keuze’ hebben moeten maken om 1 van hun ouders uit hun leven te bannen. Leven in de schaduw is het lot van de ouders die verwijderd zijn uit het leven van hun kinderen, in gang gezet door de vervreemdende ouder en onder toezicht van de overheid. Naar mijn mening een verborgen schandaal dat op een dag het bewuste deel van ons bewustzijn zal bereiken. Voor heel veel kinderen en ouders te laat, maar niet voor de volgende generaties.

In de eerste plaats is leven in de schaduw geen plek voor gezonde ouders, wiens zorg voor hun kinderen niet zomaar verdwijnt. Liefde blijft constant, evenals de zorg en bezorgdheid om een kind die wordt gegenereerd door de ervaring van het kijken naar het kind dat verstikt wordt in de greep van een vervreemdingsreactie. Terwijl alle vervreemde ouders een herkenbaar patroon doormaken van shock en de behoefte om hulp te schreeuwen, gevolgd door acceptatie en het vermogen om te wachten, zou geen enkele gezonde ouder in deze situatie terecht mogen komen. Voor degenen onder ons die de situatie begrijpen, er is behoefte om dit werk te doen en om erover te praten, om waar mogelijk te handelen en anderen op te leiden om ook te kunnen handelen. Dit werk gaat niet over slechts 1 gezin maar over vele en over de beweging naar een wereldwijde erkenning dat kinderen er niet voor kiezen om een gezonde liefdevolle ouder te missen na een scheiding, ze worden hiertoe gedwongen. En onder deze dwang worden ze veroordeeld tot een leven met de verwoestende gevolgen van het opgroeien met het geloof dat 1 ouder goed is en de ander slecht. Het leren om te zorgen voor vervreemde kinderen betekent de schaduwen verdrijven en de afgewezen ouder in het licht zetten Dat is wat we wereldwijd doen in 2018, een beweging, veel handen. Samen uit de schaduw komen.

Living With Shadows: Learning to Care for Rejected Parents

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.