Help! mijn kind vertoont verstotend gedrag

Voor een kind dat een verstotingsreactie ervaart zijn grenzen een kritiek factor . Dit komt omdat, om een kind te vervreemden, je de normale grenzen moet verwijderen die hun ouders hebben ingesteld. Dit wordt bewust of onbewust gedaan door de ouder die verstoot en maakt deel uit van de bredere campagne om het kind tegen je op te zetten. Als je vervolgens dat gedrag spiegelt in de ouder die verstoten wordt en deze ook alle grenzen verwijdert wanneer het kind bij je is, help je eenvoudigweg om de vervreemdingsreactie te escaleren i.p.v. te verminderen.

Grenzen zijn kritische interventies in het leven van een kind. Grenzen zijn regels, verwachtingen, eisen en aansporingen om je op een bepaalde manier te gedragen. Grenzen worden ingesteld voor een kind als je als ouder van een kind eist dat het zich op een bepaalde manier gedraagt. Grenzen maken deel uit van ons hele leven, van de sociaal remmende grenzen van goed openbaar gedrag tot de persoonlijke verwachtingen dat iemand je met respect zal behandelen. We groeien allemaal op in een wereld waarin grenzen zijn en voor het kind dat het risico loopt vervreemd te raken, kunnen deze grenzen voorkomen dat de verstotingsreactie te veel escaleert.

Denk als voorbeeld eens aan de stereotiepe pubers die we op tv zien, om te begrijpen hoe kinderen die het risico lopen vervreemd te worden beïnvloed worden door het verwijderen van grenzen door de vervreemdende ouder. Die kinderen die niets zeggen behalve ‘whatever’ met een schouderophalen, kinderen die zich vermurwen en weigeren om met hun ouders om te gaan. Wanneer kinderen de pubertijd bereiken, gaan ze hun grenzen verleggen, dat is het doel van die overgangsjaren. Pubers gaan geleidelijk in tegen de grenzen die hun ouders stellen, gaan onderhandelen over hun eigen grenzen en uiteindelijk zijn ze verantwoordelijk voor hun persoonlijke waarden en verwachtingen en zijn ze in staat om hun eigen grenzen te stellen en te behouden als ze volwassenen worden. Het begin van de pubertijd is een lastige periode als het ingaan tegen de grenzen van de ouders begint, het kind kan nog niet gemakkelijk onderhandelen. In combinatie met ouders die aanvankelijk schrikken van deze verandering in hun kind, kunnen de eerste maanden voor pubers enigszins moeilijk en verontrustend zijn als iedereen went aan de veranderende regels.

Kinderen die vervreemd worden vertonen dit vroeg pubergedrag. Dat komt omdat de grenzen rondom hun gedrag in het gezin zijn verwijderd of vervormd en ze meer macht hebben gekregen dan ze aankunnen. Jongere kinderen zullen onder deze omstandigheden nors, grof en moeilijk te handelen zijn. Oudere kinderen gedragen zich als pubers, maar dan extreem, agressief, onbeleefd en onmogelijk om mee om te gaan. Wanneer je hiermee te maken krijgt bij je kinderen, heb je twee keuzes. Je kunt meegaan in de grenzeloosheid van de ouder die verstoot, of je kunt toegeven aan het gezonde ouderschap dat je kinderen nodig hebben, opklimmen en opstaan tegen je kinderen. De sfeer zal er zeker niet beter op worden, maar het zal de escalatie van het verstotingsgedrag stoppen en hiermede geef je je kinderen hetgeen wat ze nodig hebben om door deze moeilijke periode heen te komen.

Simpel gezegd, wanneer je geconfronteerd wordt met onbeschofte, agressieve en moeilijke kinderen, geef dan niet toe aan de verleiding om terug te vallen in hetzelfde gedrag als de ouder die verstoot en ze alle controle te geven in de hoop dat ze jou als ouder weer aardig gaan vinden, want dat gebeurt niet. In tegendeel het versterkt hun gevoel van recht om jou als ouder te vertellen wat te doen en het zal hen steeds angstiger maken. Dit recht wat ze denken te hebben komt voort uit de macht die de andere ouder over hen heeft, die alles toestaat en hen vertelt dat zij de leiding hebben over wat er gebeurt. Er ontstaat angst bij kinderen omdat zij diep van binnen weten dat ze zich niet in deze positie zouden mogen bevinden en ze ook weten dat ze simpelweg niet met deze verkregen macht om kunnen gaan. Ze willen zich niet in deze positie bevinden; ze zijn erin geduwd. Breng ze terug naar de plek waar ze zich prettig bij voelen, dus gewoon kind kunnen zijn voor de ouder en dat doe je door grenzen te bepalen en te houden, ondanks dat je als ouder daarbij zult ervaren dat kinderen verontwaardigd zijn en blijven proberen om de leiding van je over te nemen.

Neem dit vooral niet persoonlijk op . Als je het persoonlijk opvat als een vervreemde reactie zich aandient, dan loop je het risico verstrikt te raken in het spel dat de vervreemdende ouder speelt. Als je het risico loopt om met je kind ruzie te gaan maken of om je kind uit te schelden omdat het je pijn heeft gedaan, loop dan de kamer uit. Evenzo, als je merkt dat je toegeeft aan je kind of als je er niet in slaagt grenzen te stellen en te behouden, zoek dan hulp om sterker te worden. Zelfs als, elke keer dat ze naar je toekomen het rotsachtig en moeilijk is, geef je niet de ruimte alleen maar om de vrede te bewaren of gewoon om een leuke tijd te hebben, want als je dat doet, zal je merken dat ze hun recht om te beslissen of ze blijven in je leven of niet. Wees niet bang om grenzen te stellen en vast te houden, het is gezond voor je kinderen en het kan interessant genoeg een kind onmiddellijk stoppen om door te slaan in agressie en ander moeilijk gedrag.

Nee zeggen vermindert de kans op vervreemding. Debatteren, smeken en bedreigen doet dat niet. Oefen met nee zeggen, zelfs als elk deel van je doodsbang is dat het de dingen erger zal maken, je zult verrast worden door hun reactie. Als je nee zegt, bedoel nee, niet misschien of misschien maar nee. Als je nee zegt, geef een reden waarom, maar houd het kort en maak duidelijk dat het geen debat is. Een van de dingen die kinderen doen, die het risico lopen op vervreemding (net als pubers) is om je in debat te betrekken, zodat ze je kunnen manipuleren en beheren (ze kopiëren het gedrag van andere ouder). Als je de kamer moet verlaten om de mogelijkheid van een debat te beëindigen, doe dat dan. Je moet de leider zijn, je moet de baas zijn. Als je je tijd besteedt aan het zoeken naar hun goedkeuring, verlies je deze mogelijkheid. Het is niet de taak van je kinderen om je hun goedkeuring te geven, het is aan jou om hun gedrag goed te keuren. Hou dit in gedachten en gedraag je hier naar, je zult snel ervaren worden in het stellen van grenzen en als je dit doet zal je verstelt staan van het resultaat.

Bron: Karen Woodall – Boundary setting and the alienated child

 

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.